Nghị định 283/2026/NĐ-CP: Doanh nghiệp cần lưu ý gì trong quản lý và sử dụng lao động?
Từ ngày 10/09/2026, Nghị định 283/2026/NĐ-CP chính thức có hiệu lực, mang đến nhiều quy định sửa đổi, bổ sung và làm rõ khung xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực lao động.
Thực tế cho thấy, nhiều hoạt động tưởng chừng chỉ là quy trình quản lý nội bộ thông thường của phòng Nhân sự (HR) lại ẩn chứa rủi ro pháp lý nghiêm trọng nếu thực hiện sai quy định—từ việc giao việc sai thỏa thuận, quản lý hồ sơ bằng cấp, cho đến các chính sách về lương thưởng.
04 nội dung trọng tâm doanh nghiệp và hr cần rà soát ngay
Dưới đây là bốn nhóm nội dung trọng tâm mà Nghị định 283/2026/NĐ-CP quy định rõ, doanh nghiệp và bộ phận nhân sự cần rà soát ngay để tránh vi phạm.
1. Bố trí công việc và điều chuyển người lao động
Theo Nghị định 283/2026/NĐ-CP, doanh nghiệp chỉ được chuyển người lao động làm công việc khác so với hợp đồng lao động (HĐLĐ) trong các trường hợp pháp luật quy định, đồng thời phải tuân thủ điều kiện về thời hạn, thông báo trước và các chế độ đi kèm cho người lao động.
- Mức xử phạt: Việc điều chuyển tùy tiện, không đúng trình tự có thể khiến doanh nghiệp bị phạt tiền từ 6 đến 14 triệu đồng (theo Điều 11).
2. Sử dụng và can thiệp vào tiền lương của người lao động
Doanh nghiệp tuyệt đối không được ép buộc người lao động sử dụng tiền lương để mua hàng hóa, dịch vụ của doanh nghiệp hoặc của đơn vị do doanh nghiệp chỉ định.
- Mức xử phạt: Hành vi vi phạm có thể bị phạt tiền lên đến 100 triệu đồng đối với doanh nghiệp, đồng thời phải thực hiện các biện pháp khắc phục hậu quả theo quy định.
3. Quản lý giấy tờ tùy thân và tài sản của người lao động
Nhiều doanh nghiệp vẫn giữ thói quen quản lý rủi ro bằng cách giữ hồ sơ gốc của nhân sự, tuy nhiên hành vi này bị nghiêm cấm:
- ❌ Cấm: Giữ bản chính giấy tờ tùy thân, văn bằng, chứng chỉ của người lao động.
- ❌ Cấm: Yêu cầu người lao động đặt cọc tiền hoặc thế chấp tài sản để bảo đảm thực hiện HĐLĐ.
- Mức xử phạt: Phạt tiền từ 40 – 50 triệu đồng đối với doanh nghiệp (theo Điều 15).
4. Cưỡng bức lao động và bảo đảm quyền của người lao động
- Cưỡng bức lao động: Sử dụng các thủ đoạn nhằm buộc người lao động làm việc trái ý muốn hoặc bóc lột sức lao động sẽ chịu khung phạt rất nặng, từ 100 – 150 triệu đồng đối với doanh nghiệp.
- Vi phạm quyền công đoàn & Trừ lương: Hành vi tự ý trừ lương trái quy định, cản trở hoặc phân biệt đối xử với người lao động vì lý do thành lập, gia nhập hoặc hoạt động công đoàn sẽ bị phạt từ 30 – 60 triệu đồng.
Hành động cho doanh nghiệp: chủ động rà soát để giảm thiểu rủi ro
Tuân thủ pháp luật lao động không chỉ giúp doanh nghiệp tránh các khoản phạt tài chính mà còn là nền tảng cốt lõi để xây dựng môi trường làm việc chuyên nghiệp, văn minh và phát triển bền vững.
Trước thời điểm Nghị định có hiệu lực, doanh nghiệp nên chủ động thực hiện các bước sau:
- Rà soát lại hệ thống văn bản: Hợp đồng lao động, nội quy lao động, quy chế lương thưởng và các chính sách nhân sự hiện hành.
- Chuẩn hóa quy trình điều chuyển: Kiểm tra tính pháp lý của quy trình tạm thời chuyển người lao động làm công việc khác.
- Kiểm tra công tác lưu trữ hồ sơ: Hoàn trả toàn bộ bản chính giấy tờ, bằng cấp, tiền/tài sản thế chấp (nếu có) cho người lao động.
- Đánh giá chính sách phúc lợi & lương: Kiểm tra quy trình trả lương, khấu trừ lương để đảm bảo tính minh bạch và đúng luật.
- Đánh giá rủi ro tổng thể: Chủ động kiểm tra mức độ tuân thủ pháp luật lao động trước khi phát sinh tranh chấp hoặc có đợt thanh tra, kiểm tra từ cơ quan nhà nước.
KNA GROUP / KNA LAW – Đồng hành cùng doanh nghiệp
KNA GROUP và KNA LAW cung cấp giải pháp tư vấn, rà soát và chuẩn hóa toàn bộ hệ thống quản trị nhân sự, giúp doanh nghiệp nhận diện và kiểm soát tối đa các rủi ro pháp lý trong quan hệ lao động.
Thông tin liên hệ tư vấn:
- 🌐 Website KNA GROUP: knagroup.vn
- ⚖️ Website KNA LAW: knalaw.vn
- ✉️ Email: contact@knalaw.vn
- 📞 Hotline/Zalo: 0903 025 736
Responses