PHÒNG CHÁY CHỮA CHÁY DOANH NGHIỆP: KHÔNG CHỈ LÀ YÊU CẦU KỸ THUẬT MÀ CÒN LÀ NGHĨA VỤ PHÁP LÝ

Phòng cháy chữa cháy doanh nghiệp đang trở thành mối quan tâm hàng đầu của các cơ quan quản lý nhà nước trong những năm gần đây, đặc biệt tại các khu công nghiệp. Hàng loạt vụ cháy tại nhà xưởng, kho bãi và cơ sở sản xuất đã gây thiệt hại đặc biệt nghiêm trọng về tài sản, làm gián đoạn hoạt động sản xuất, ảnh hưởng đến chuỗi cung ứng và uy tín của doanh nghiệp.

Đối với doanh nghiệp hoạt động trong khu công nghiệp, việc đáp ứng đầy đủ các quy định về phòng cháy chữa cháy doanh nghiệp không chỉ là điều kiện để được phép hoạt động mà còn là yếu tố quan trọng giúp doanh nghiệp hạn chế rủi ro pháp lý, bảo vệ tài sản và duy trì hoạt động sản xuất kinh doanh ổn định.

Tuy nhiên, trên thực tế vẫn còn nhiều doanh nghiệp gặp khó khăn trong việc xác định công trình nào phải thẩm duyệt thiết kế PCCC, khi nào phải nghiệm thu, trách nhiệm của chủ đầu tư và doanh nghiệp thuê nhà xưởng ra sao, cũng như cách xử lý khi cơ quan chức năng tiến hành kiểm tra.

Bài viết dưới đây sẽ tổng hợp những vấn đề doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý, giúp bạn nắm rõ quy định phòng cháy chữa cháy doanh nghiệp cần tuân thủ và cách chuẩn bị hồ sơ pháp lý đầy đủ.

1. Doanh nghiệp nào phải tuân thủ quy định phòng cháy chữa cháy doanh nghiệp?

Không phải mọi doanh nghiệp đều có nghĩa vụ phòng cháy chữa cháy doanh nghiệp giống nhau. Mức độ yêu cầu sẽ phụ thuộc vào:

• Quy mô nhà xưởng;
• Diện tích xây dựng;
• Công năng sử dụng;
• Loại hình sản xuất;
• Mức độ nguy hiểm cháy, nổ;
• Loại hàng hóa lưu giữ.

Các đối tượng thường bị quản lý nghiêm ngặt về phòng cháy chữa cháy bao gồm:

• Nhà máy sản xuất;
• Kho chứa nguyên vật liệu;
• Kho hóa chất;
• Kho thành phẩm;
• Nhà xưởng nhiều tầng;
• Trung tâm logistics;
• Kho lạnh;
• Nhà máy điện tử;
• Nhà máy dệt may;
• Nhà máy chế biến thực phẩm;
• Nhà máy nhựa;
• Nhà máy gỗ.

Đối với các dự án đầu tư mới hoặc cải tạo, mở rộng công trình, doanh nghiệp cần xác định ngay từ giai đoạn thiết kế xem công trình có thuộc diện phải thẩm duyệt thiết kế về PCCC hay không để tránh phát sinh chi phí sửa đổi sau khi thi công.

2. Những nghĩa vụ pháp lý phòng cháy chữa cháy doanh nghiệp cần thực hiện

Một doanh nghiệp trong khu công nghiệp thường phải bảo đảm đồng thời nhiều nghĩa vụ pháp lý về phòng cháy chữa cháy doanh nghiệp.

Xây dựng hệ thống phòng cháy chữa cháy phù hợp

Tùy theo từng loại công trình, doanh nghiệp có thể phải trang bị đầy đủ:

• Hệ thống báo cháy tự động;
• Hệ thống chữa cháy tự động;
• Họng nước chữa cháy;
• Bình chữa cháy;
• Hệ thống hút khói;
• Đèn chiếu sáng sự cố;
• Biển chỉ dẫn thoát nạn;
• Lối thoát hiểm;
• Máy bơm chữa cháy;
• Bể nước chữa cháy;
• Nguồn điện dự phòng.

Việc đầu tư thiếu hoặc không đúng tiêu chuẩn có thể dẫn đến việc không được nghiệm thu hoặc bị yêu cầu cải tạo.

Ban hành hồ sơ quản lý phòng cháy chữa cháy

Doanh nghiệp cần xây dựng đầy đủ:

• Nội quy PCCC;
• Phương án chữa cháy;
• Phương án cứu nạn cứu hộ;
• Hồ sơ quản lý, theo dõi thiết bị;
• Nhật ký kiểm tra PCCC;
• Hồ sơ bảo trì hệ thống.

Đây là những tài liệu thường được cơ quan kiểm tra yêu cầu xuất trình.

Thành lập lực lượng phòng cháy chữa cháy cơ sở

Theo quy định, doanh nghiệp phải tổ chức lực lượng PCCC cơ sở phù hợp với quy mô hoạt động.

Các thành viên cần được:

• Tập huấn;
• Huấn luyện;
• Diễn tập định kỳ.

Đây là nội dung thường bị bỏ sót nhưng lại là tiêu chí quan trọng trong các đợt kiểm tra.

Bảo trì và kiểm định định kỳ

Một sai lầm phổ biến là doanh nghiệp chỉ đầu tư hệ thống PCCC ban đầu nhưng không bảo trì sau nhiều năm sử dụng. Các thiết bị PCCC phải được kiểm tra định kỳ, bao gồm:

Các thiết bị như:

• Bình chữa cháy;
• Đầu báo cháy;
• Máy bơm;
• Van chữa cháy;
• Hệ thống sprinkler;
• Trung tâm báo cháy

3. Những vi phạm phổ biến doanh nghiệp thường gặp

Qua thực tiễn tư vấn cho nhiều doanh nghiệp trong khu công nghiệp, các vi phạm về phòng cháy chữa cháy doanh nghiệp thường gặp bao gồm:

Không thực hiện hoặc thực hiện sai thủ tục thẩm duyệt phòng cháy chữa cháy

Nhiều doanh nghiệp bỏ qua hoặc thực hiện chưa đúng quy trình thẩm duyệt thiết kế PCCC trước khi thi công, dẫn đến rủi ro bị xử phạt hoặc buộc khắc phục.

Tự ý thay đổi công năng sử dụng

Việc tự ý chuyển đổi kho thành xưởng sản xuất, chia nhỏ nhà xưởng hoặc bổ sung dây chuyền mà không cập nhật hồ sơ PCCC là vi phạm phổ biến, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn cháy nổ.

Không bảo trì hệ thống

Hệ thống phòng cháy chữa cháy doanh nghiệp không được bảo trì, kiểm định định kỳ sẽ mất tác dụng khi xảy ra sự cố, đồng thời vi phạm quy định pháp luật hiện hành.

Chặn lối thoát hiểm

Một số doanh nghiệp tận dụng hành lang, lối thoát hiểm để chứa hàng hóa, pallet, gây cản trở nghiêm trọng công tác thoát nạn khi có sự cố cháy nổ.

Hồ sơ pháp lý không đầy đủ

Doanh nghiệp thường thiếu:

• Biên bản nghiệm thu;
• Hồ sơ hoàn công;
• Nhật ký bảo trì;
• Hồ sơ huấn luyện;
• Phương án chữa cháy.

Tham khảo quy định chi tiết tại Nghị định 136/2020/NĐ-CP về PCCC trên Cổng thông tin điện tử Chính phủ

4. Hậu quả pháp lý khi vi phạm quy định phòng cháy chữa cháy

Vi phạm quy định phòng cháy chữa cháy doanh nghiệp không chỉ dẫn đến xử phạt vi phạm hành chính mà còn có thể kéo theo nhiều hệ quả nghiêm trọng:

• Buộc khắc phục vi phạm;
• Đình chỉ hoạt động;
• Tạm đình chỉ hoạt động;
• Không được đưa công trình vào sử dụng;
• Không được cấp các giấy phép liên quan;
• Gặp khó khăn khi xin cấp tín dụng hoặc bảo hiểm;
• Phát sinh trách nhiệm bồi thường thiệt hại;
• Trường hợp gây hậu quả nghiêm trọng có thể bị xem xét trách nhiệm hình sự theo quy định của pháp luật.

Đối với doanh nghiệp FDI hoặc doanh nghiệp tham gia chuỗi cung ứng quốc tế, vi phạm về PCCC còn ảnh hưởng trực tiếp đến việc đánh giá tuân thủ của khách hàng nước ngoài.

5. Doanh nghiệp nên chuẩn bị gì khi cơ quan chức năng kiểm tra?

Để giảm thiểu rủi ro trong quá trình kiểm tra, doanh nghiệp nên chủ động rà soát:

✓ Hồ sơ pháp lý về PCCC

✓ Hồ sơ nghiệm thu

✓ Hồ sơ thẩm duyệt (nếu thuộc diện)

✓ Hồ sơ huấn luyện

✓ Nhật ký bảo trì

✓ Phương án chữa cháy

✓ Hồ sơ cứu nạn cứu hộ

✓ Kiểm tra hoạt động của toàn bộ hệ thống

✓ Kiểm tra lối thoát hiểm

✓ Kiểm tra biển báo

✓ Kiểm tra nguồn điện

✓ Kiểm tra thiết bị chữa cháy

Việc rà soát định kỳ sẽ giúp doanh nghiệp phát hiện sớm các thiếu sót trước khi cơ quan quản lý tiến hành thanh tra hoặc kiểm tra đột xuất.

6. KNAGROUP đồng hành cùng doanh nghiệp khu công nghiệp tuân thủ quy định phòng cháy chữa cháy

Đối với nhiều doanh nghiệp, khó khăn không nằm ở việc đầu tư hệ thống kỹ thuật mà là xác định đúng quy định pháp luật áp dụng cho từng loại công trình và từng giai đoạn của dự án.

Với kinh nghiệm tư vấn pháp lý cho doanh nghiệp trong khu công nghiệp, KNAL cung cấp các dịch vụ:

• Tư vấn quy định pháp luật về PCCC đối với dự án đầu tư;
• Rà soát hồ sơ pháp lý PCCC;
• Đánh giá mức độ tuân thủ của doanh nghiệp;
• Tư vấn thủ tục thẩm duyệt và nghiệm thu PCCC;
• Hỗ trợ làm việc với cơ quan nhà nước;
• Tư vấn xử lý vi phạm hành chính về PCCC;
• Tư vấn pháp lý khi cải tạo, mở rộng nhà xưởng;
• Đào tạo, cập nhật quy định pháp luật về PCCC cho doanh nghiệp.

Việc có sự đồng hành của đơn vị tư vấn pháp lý ngay từ đầu sẽ giúp doanh nghiệp hạn chế đáng kể các rủi ro phát sinh trong quá trình đầu tư và vận hành.

Thông tin liên hệ

Nếu Quý Doanh nghiệp cần tư vấn về quy định pháp luật liên quan đến phòng cháy, chữa cháy (PCCC), rà soát hồ sơ pháp lý, đánh giá mức độ tuân thủ, hỗ trợ thực hiện thủ tục về PCCC hoặc xử lý các vướng mắc phát sinh trong quá trình đầu tư vui lòng liên hệ:

• Chuyên viên phụ trách: Mr.Ân
• Email: anhh@knalaw.vn
• Điện thoại: 0888 491 602

Đội ngũ luật sư và chuyên gia của KNAGROUP luôn sẵn sàng đồng hành cùng Quý Doanh nghiệp trong việc xây dựng phương án tuân thủ pháp luật, hạn chế rủi ro và bảo đảm hoạt động sản xuất, kinh doanh diễn ra an toàn, hiệu quả.